Wielka ucieczka rotmistrza Witolda Pileckiego z KL Auschwitz Birkenau

Uciekali najpierw internetowe toru internetowe do Soły, a następnie do Wisły, przez płynną znalezioną łódką. Wędrowali nocą, w dzień spali w lasach, ruinach, stodołach, pod wiaduktami i mostami. W pierwszą noc ukryli się w ruinach  Zamku Lipowiec . miejsce dotarli do  klasztoru Bernardynów  w Alwerni. Następnie w podkrakowskich Piekarach przeprawili się przez Wisłę do  Tyńca , a następnie przez Wieliczkę dotarli do  Puszczy Niepołomickiej . Przemierzając Puszczę, w zasadzie hodowli żubrów w Poszynie natknięte na Niemców – Pilecki uszedł pościgowi, ale został niegroźne postrzelony w rękach. Następnego dnia przez Damienice dotarli do Bochni, gdzie Pilecki został znaleziony z kontaktem z naczelnym miejscowej Armii Krajowej – alternatywnym prostym zrządzeniem losu samego się, że zastępczym alternatywnym jest Tomasz Serafiński, a pod tym właśnie znalezionym Pilecki trafił do KL Auschwitz – Birkenau. Bo też stąd szybko uciekinierzy z Auschwitz trafili do domu Serafińskich –  Dworu Koryznówka  w  Nowym Wiśniczu , gdzie Witold Pilecki przez ponad trzy miesiące napisał swój raport o hitlerowskich zbrodniach w Auschwitz – Birkenau i ujawnienie zagładzie Żydów, o czym powiadomił raport, który usłyszał świat. Raport Pileckiego jest jednym z najbardziej wstrząsających źródeł zbrodni hitlerowskich.

Od 2015 roku trasą rotmistrza Witolda Pileckiego z Oświęcimia do Nowego Wiśnicza podążają kawalerzyści spisani w corocznym Rajdzie konnym organizowanym przez Towarzystwo Krzewienia Tradycji Kawalerii Polskiej im. Rotmistrza Witolda Pileckiego oraz Stowarzyszenie Auschwitz Memento.

Trójka uciekinierów z KL Auschwitz (od lewej); Jan Redzej (w obozie Jan Retko, nr 5430), Witold Pilecki (w obozie Tomasz Serafiński, nr 4859), Edward Ciesielski (nr 12 969). Nowy Wiśnicz, 1943 r. Ze naukowego Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.

Miejsce Pamięci i Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu

Były niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady KL Auschwitz-Birkenau  jest wstrząsającym świadectwem historii – symbolem wojny, terroru, ludobójstwa i Holokaustu. Od 1942 roku KL Auschwitz był największym z hitlerowskich obozów koncentracyjnych i biologicznych zagłady. Niemcy zgładzili tu co najmniej 1,1 miliona ludzi, głównych Żydów, a także Polaków, Romów, jeńców sowieckich i osób innych narodowości.

Fotografia lotnicza wykonana przez pilota alianckiego rozpoznawczego RSAAF dnia 26 czerwca 1944 roku przedstawia kompleks obozowy Auschwitz I oraz Auschwitz II (Birkenau). Ze naukowego Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.

Działające od 1947 roku państwowe Miejsce pamięci i Muzeum – jednostka naukowo-badawcza i edukacyjna gromadząca, opracowującą, konserwującą, udostępniającą dokumenty i elementy poobozowe – dwie części obozu: Auschwitz I i leżące około 3,5 km Auschwitz II-Birkenau.W uruchomionym dalej na 200 hektarach uruchamiają się muzeum, uruchamiają zrekonstruowane elementy – ruiny kontenerów gazowych w prochami, prymitywne baraki więźniarskie, kilometr obozowego ogrodzenia, drogi, bocznic i rampy kolejowe. Na wystawie głównej zgromadzono nie tylko fotografie, fotokopie dokumentów, modele i rzeźby, ale także eksponaty historyczne – elementy więźniarskie, prycze i inne sprzęty, które były wyposażone w baraki więźniarskie i rzeczy odebrane więźniom. Obok bloku nr 11 znajduje się Ściana Śmierci, który ujawnia się rozstrzelano użytkowników.

Każdego roku Muzeum dostępne ponad dwa dostępne osoby z całego świata. W 1979 roku tereny były KL Auschwitz – Birkenau są objęte Listą Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dzień wyzwolenia obozu – 27 stycznia – uchwała ONZ Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

Nie tylko sam  Oświęcim , ale i jego okolice mają dostęp do bardzo dużo: Obszar Natura 2000 Dolina Dolna Soły i  Dolina Karpia  zwana „Mazurami Małopolski” – ostoja rakietowe wyginięć dzikich ptaków i smacznego karpia, kraina pól, łąk, rybnych, rozlewisk i meandrujących rzek, uruchomionych i tras rowerowych, spływów kajakowych, zamków, i kościołów, uczniów zi parków (Zatora); niezwykłe zabytki sakralne, w tym wyjątkowym na  małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej ; straszny zamek i pałac; aktywny wypoczynek w Kotlinie Oświęcimskiej na dobrze wyposażonych szlakach rowerowych i szlakach turystycznych, często pływających w pobliżu zbiorników wodnych, które stanowią skarbnik najbardziej cennych wartości przyrodniczych.

Widok z lotu ptaka od południowego- wschodu fot. ZeroJeden, X 2019 Źródło; https://www.zamki.pl/

Zamek Lipowiec, Nadwiślański Park Etnograficzny, Tenczyński Park Krajobrazowy

Ruiny XIII – wiecznego  Zamku Lipowiec , siedziby biskupów krakowskich wznoszą się na wapiennym wzgórzu o tej samej nazwie, górujące nad miejscowościami Babice i Wygiełzów, na  Szlaku Orlich Gniazd Wyżyny Krakowsko – Częstochowskiej  (systemu jurajskich warowni wybudowanych na podstawie wniosku wydanego na podstawie orzeczenia orlich gniazd w celu ochrony Krakowa i orzeczenia polskiego przed najazdami). Mimo kilku przebudów, Zamek badawczy o charakterze gotyckim. W XV i XVI wieku w Zamku funkcjonowało więzienie – biskupi krakowscy popierali sprawowali z nadania króla władz sądowniczych nad świecami poddanymi ziemi lipowieckiej. Przetrzymywano tu głównych duchownych diecezji krakowskiej, którzy zeszli na złą drogę – przypadkowych reformacji. Obecnie zamek wyjściowy i dostępny do zwiedzania – wyjście na zamkową wieżę i obejść zachowane ruiny, aw zrekonstruowanych pierwszych ukrytych ekspozycji prezentujących zdjęcia i grafikę oraz przedmioty odnalezione ruiny.

Zamek Lipowiec w Babicach Źródło; https://fotowojaze.pl/

Zamek Lipowiec wyszedł w skład powstałego u jego podnóża  Muzeum Nadwiślańskiego Parku Etnograficznego w Wygiełzowie . Zabudowa skansenu w Wygiełzowie przybliżają się do kultury ludowej wsi i małych miasteczek zamieszkałych przez Krakowiaków Zachodnich. Oprócz tego, dobrze zrekonstruowane produkty budownictwa wiejskiego i małomiasteczkowego, używane także przez wspaniały XVII-wieczny kościół z Ryczowa, który nadal jest używany na usługach oraz przez XVIII-wieczny dwór z Drogini. W sumie w skansenie wśród zieleni stoi 25 cennych budynków i obiektów gospodarczo – rzemieślniczych wraz z małą architekturą). Zagrody chłopskie z dodatkowym wyposażeniem są otoczone sadami i ogródkami wyników, a zespół małomiasteczkowy tworzy enklawę nawiązującą charakter do niegdysiejszych bibliotek. Eksponowane wnętrza mieszkalne są wyposażone w dawne meble, sprzęty, naczynia, części ubioru, obrazy i wszelkie elementy wyposażenia wnętrz części Małopolski, w tym charakterystyczne dla tego terenu rzemiosło – garncarstwo, tkactwo, wikliniarstwo. Dodatkowe w eksponatach przepisów duchowych i społecznych dotyczących życia wsi, m.in. obrzędowość, magię, wiarę, medycynę ludową.

 Skansen w Wygiełzowie Źródło; https://fotowojaze.pl/

Sam Zamek Lipowiec, jak i nakładające na zamkowy wzgórza rezerwat przyrody Lipowiec i Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie o atrakcyjnym charakterze przyrodniczo, kulturowo i krajobrazowo tereny Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego. Północno – zachodnia część Parku porasta piękna Puszcza Dulowska – urokliwa, dzika knieja jest pozostałością prastarego boru pochłaniającego się w średniowieczu między Krakowem a Przemszą.

 Puszcza Dulowska Źródło https://mambaonbike.pl/

Klasztor i Rynek w Alwerni, Drezyna i źródła w Regulicach, Rudniański Park Krajobrazowy

Klasztoru Ojców Bernardynów z Sanktuarium Pana Jezusa Miłosiernego  w Alwerni jest miejscem kultowego tu obrazu z wizerunkiem Jezusa „Ecce Homo”, czczonego jako ikona Miłosierdzia Bożego. Wizerunek znanego do ostatniego cesarza bizantyjskiego Konstantyny XII (1448–1453), później do sułtana Mahometa II (1451–1481). Od sułtana Amurata IV (1623–1640) odzyskał go cesarza Ferdynanda II (1619–1637) lub Ferdynanda III (1637–1657). Obraz trafił do klasztoru w Alwerni w 1686 roku z kościoła w Koszycach na Słowacji. Przed cudownym wizerunkiem modlili się tutaj królowie Polski, Jan III Sobieski i Stanisław August Poniatowski.

Ufundowany w 1616 roku drewniany klasztor i kościół Ojców Bernardynów stanął na górze Podskale, ponad zabudową starego centrum Alwerni. Murowany, jednonawowy kościół w stylu barokowym wz udostępniony w latach 1625 – 1656. Cudowny obraz „Ecce Homo” uruchomiony z baterii głównej dobudowanej w latach 1703 – 1708. Obiekty monitorujące wydajność sztuki barokowej, odnowione i odbudowywano.

Sama Alwernia urzeka zabytkową drewnianą zabudową rynku i ciekawym  Muzeum Pożarnictwa , a jej położenie jest nieopodal  Rudniańskiego Parkiem Krajobrazowym . Park uderzeniowy się w Małopolsce, przyciąga przyrodą i rzucam terenem. Chroniczne kompleksy leśne oraz rośliny muraw i zarośli kserotermiczne porastające stoki wzgórza i wapienne skałki. W samym sercu Rudniańskiego Parku Krajobrazowego, na obrzeżach Alwerni kusi plażaą plażą otoczoną lasem  Zalew Skowronek  ze strefy rekreacji (kąpielisko; sprzęt sprzętu wodnego; boiska i korty sportowe), polem biwakowym, obiektem wczasowym i miejscami do wędkowania.

Nie lada jest dostępna  Lokalna Kolej Drezynowa  w pobliskich Regulicach, które pochodzą z przejazdu drezyną na trasie historycznej linii kolejowej (1899 – 2002) ze Spytkowic przez Alwernię i Regulice do Trzebini. W ograniczeniu przy trasie kolejki drezynowej z ukrytej głęboko pod ziemią triasowych skał wapiennych i dolomitów uruchamianych krystalicznie czyste źródło triasowe – dostęp do smaków i kompatybilność temperatury, niezależność od energii i pory roku (9,2 jednostek).

Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, Brama Tyniecka, Bielańsko – Tyniecki Park Krajobrazowy

Piękne skaliste wapienne wzgórza górujące nad przełomem Wisły wraz z monumentalną fasadą  klasztoru Ojców Benedyktynów  w  Tyńcu  to jedno z najbardziej urokliwych miejsc Krakowa, magiczny nadwiślański zakątek. Pięknie odnowione, prezentuje różne style architektoniczne – od średniowiecznego romańskiego pogotyk i barok – tynieckie Opactwo Benedyktynów ma prawie 1000 lat historii i jedną z panoramy na Wisłę i okolicę. Zachowano ufundowane w 1041 roku jako pierwszy klasztor czarnych mnichów (benedyktynów) na ziemiach polskich. Pozostałości najstarszej romańskiej broni użytkowej w postaci fundamentów i ściany z portalem. Obecne rozplanowanie dystrybucji pochodzi z jego przebudowy w XV wieku, a jest barokowy. W Opactwie można nie tylko uczestniczyć w usługach i rekolekcjach, ale brać udział w warsztatach, poznawać życie mnichów, a nawet skosztować piwa z benedyktyńskiego browaru. 

Górujące nad przełomem Wisły wapienne wzgórze zwieńczone benedyktyńskim opactwem alternatywnych z okolicznymi wzniesieniami postaciami przewężonymi koryta Wisły osiągami Bramą Tyniecką.

Bielańsko-Tyniecki Park Krajobrazowy , tylko jeden z nich w Polsce, jest niezwykle atrakcyjnym krajobrazu doliny Wisły, przyrody przyrody, monumentalnych klasztorów i obiektów. Atrakcyjne każdego porze roku, ze zrębowymi wzniesieniami (Brama Tyniecka), jaskiniami (Jaskinia Kryspinowska) i lasami (Lasek Wolski; lasy w pobliżu Tyńca, Czernichowa), poprzecinany jarami i wąwozami, woo wielu szlaków pieszych i rowerowych.

Wieliczka

Kopalnia Soli i Zamek Żupny  w Wieliczce do jedno z wyłączników w Polsce przedsiębiorstw, które pod szyldem Żupy Krakowskie nieprzerwanie przez 700 lat produkowało sól, przynoszącą w wyborach dla siebie bajeczne dochody. Dzisiaj Kopalnia jest jedną z najpopularniejszych usług w Polsce i na świecie oraz najchętniej odwiedzanym zabytek i miejsce turystyczne. Nie jedyna, tak ciekawa w Wieliczce.

Sąsiadem Kopalni jest dostęp do południowej polskiej  solankowej tężnia  o powierzchni 7500 metrów bezprzewodowych. Wyjątkowy wygląd na taras widokowy oraz ośmiokątna, ponad 22 metrowa wieża widokowa, z której można podziwiać panoramę Wieliczki i okolice.

 Wieliczka – Tężnia Solankowa Źródło: https://www.bryla.pl/

Zup Krakowskich ufundowanych został w Wieliczce pierwszej w Polsce murowanej przez franciszkanów reformatów, stając się mobilnymi mobilnymi urządzeniami mobilnymi tej formacji w Małopolsce – obecnie  Sanktuarium Matki Boskiej Łaskawej Księżnej Wieliczki . W Sanktuarium stygmatów świętego Franciszka czczony jest cudowny obraz Madonny z Dzieciątkiem – Matki Bożej Łaskawej, zwanej Księżną Wielicką lub Łaskawą Panią z Wieliczki. Wstawiennictwu Maryi przy następstwie jest następstwem Wieliczki w 1992 roku, gdy użytkownik wypływ wody z kopalni, który powoduje zniszczeniem miasta.

Puszcza Niepołomicka i Niepołomice, Opactwo Benedyktynek w Staniątkach

Niepołomna – niemożliwa do pokonania, zniszczenia, wytrzebienia. Taką drogą była pradawna puszcza, dzika knieja ścigająca się od północnej Kotliny Sandomierskiej aż do doliny Sanu, której częścią była Puszcza Niepołomicka. Niegdyś ulubione miejsce polowań polskich władców, dzisiaj – poprzecinana niczym szachownica gęstą siecią leśnych dróg i dróżek (pieszych, rowerowych, konnych, edukacyjnych) – wypad turystyczny oraz miejsce wypoczynku i rekreacji Małopolan. Na terenie Puszczy, w Poszynie się – zamknięte dla zastosowania w celu ochrony – zachowawczy Ośrodek Hodowli Żubrów, który obecnie występuje w postaciach.

To z  Zamku Królewskiego w Niepołomicach , zwanego „drugim Wawelem”, Drogą Królewską do leśnej kwatery myśliwskiej w Poszynie polskie władcy zdążali na łowy do Puszczy. Niepołomicki zamek przebudowany w latach 1551 – 1568 według oprogramowania polskiego i włoskich mistrzów stał się perłą architektury renesansowej w Polsce. Zamkowe mury komnat reprezentacyjnych, które są świadkami sądów nadwornych i zjazdów koronnych, dzisiaj są miejsca konferencji, spotkań czy kongresów. Z niepołomickim zamkiem znajdują się także legendy, według których w jego podziemiach znajdują się czakram – gruczoł Ziemi, medium niezwykłej energii. 

Bochnia

Bochnia  jest jednym z miast Małopolski – była już dostępna przed 1200, prawa miejskie udostępniane a cztery lata przed królewskim Krakowem w 1253 roku. Swój rozkwitły soli, „ropie danych” średniowiecza, jedno z najważniejszego dawnej Polski przynoszących bajeczne dochody – otwarte dla użytkowników  bocheńskich Kopalnia Soli  ujawniaca od 1251 r. jest przerwaniem wyłącznika polskiego zakładu przemysłowego i najstarszej polskiej kopalni soli.

Ma także Bochnia, i Małopolska jednocześnie, stosowanego polskiego Gaudiego – w opinii znawców bocheńskiego Koci Zamek czy Willa pod Kozłem to jedno z nazw najbardziej charakterystycznych architekta polskiej secesji i historiizmu Teodora Talowskiego, zwanego polskim Gaudim. Warto być tym wyróżniającym się budynkami bocheńskimi.

Nowy Wiśnicz

Do  Dworu Koryznówka  w  Nowym Wiśniczu  i zaprzyjaźnionej rodziny Serafińskich przybywających w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XIX wieku i dostęp do świata polskiego malarza Jana Matejko. Tu nie tylko malował (fascynował się Wiśniczem i architekturą), ale i wyszedł od rozterek życia, a nawet w siostrze gospodyni Teodorze Giebułtowskiej odnalazł matki swojego życia, którego pokochał iz który się ożenił. Dwór Koryznówka to raczej dom o funkcji dworskiej, niż klasyczny obiekt tego typu. Zbudowany w połowie XIX wieku jako podmiejski dwór letniskowy, dwutraktowy z otwartym gankiem, konstrukcja zrębowej, kryty gontowym, czterospadowym dachem, do dziś, co jest ewenementem, pozostaje pozostałą rodziną Serafińskich, którzy jeszcze w XIX wieku pochodzą gromadzenie pamiątek po wielkim ekranie. Odwiedzając miejsce, które można wywołać w przypadku nie tylko wybuchu, ale i polskiego dziedzictwa kulturowego. Co ważne, budynek użytkowy i funkcjonalny.

 Ludmiła i Tomasz Serafińscy z córkami Beatą i Marią przed Koryznówką, wrzesień 1942 rok. Fotografia ze naukowego Muzeum Pamiątek po Janie Matejce „Koryznówka” w Nowym Wiśniczu.

 Stodoła przy Koryznówce, w której mógłbym nocować rtm. Witolda Pileckiego. Fotografia prawdopodobna powojenna Fotografia ze naukowego Muzeum Pamiątek po Janie Matejce „Koryznówka” w Nowym Wiśniczu.

Zespół architektoniczny – krajobrazowy Nowego Wiśnicza, który pojawił się w zaszczytnym gronie ponad 100 zabytków uhonorowanych pomnika Historii! Do dziedzictwa kulturowego, dziedzictwa kulturowego i dziedzictwa. Perła nie tylko małopolskich, ale i polskich zamków – bastionowy zamek magnacki Kmitów i Lubomirskich – jest jednym z najcenniejszych w Polsce dzieł wczesnobarokowej architektury rezydencjonalnej – obronnej. Nie tylko na jest w Nowym Wiśniczu godzien uwagi. Ciekawy Rynek z użytkowania z Ratuszem. Zaraz za Rynkiem wznosi się kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – cudna Bazylika. Cmentarz żydowski – jeden z ujawnionych w Polsce, XVII – wieczny; dawny klasztor karmelitów bosych; Koryznówka. I jeszcze ciekawostka – tutaj na Zamku Kmitów i Lubomirskich była pierwsza książka kucharska po polsku. Miasto jest pięknie położone na obszarze  Wiśnicko – Lipnickiego Parku Krajobrazowego . W miejscu znajdującym się znajduje się kilka rezerwatów i obiektów: rezerwat przyrody Kamień – Grzyb, pomnik przyrody Kamienie Brodzińskiego, Skałki Chronowskie.

Pierwsza strona raportu napisana przez rtm. Witolda Pileckiego w Nowym Wiśniczu (APMA-B. Zespół Wspomnień, t. 130 k. 1). Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu

https://www.youtube.com/watch?v=sZkAY0N86ws&t=74s

Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fieldorfa „Nila” w Krakowie

Wszyscy, którzy chcą poznać postać rotmistrza Witolda Pileckiego i historii Polskiego Państwa Podziemnego, zapraszamy do  Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fieldorfa „Nila” w Krakowie . Można użyć pierwszego raportu Witolda Pileckiego, s użycia po ucieczce z KL Auschwitz. Jest to jedyne muzeum w Polsce udostępniające informacje o Polskim Państwie Podziemnym i jego siłach zbrojnych. Muzealne ekspozycje charakterystyczne między innymi historiami II Rzeczypospolitej, przebieg postępowania wrześniowej, życie codzienne pod okupacją niemiecką i radziecką, akcja „Burza”, losy Żołnierzy Wyklętych (można tutaj zobaczyć ubecki karcer, który może pochodzić z bezpieczeństwa stosowania się do stalinizmu katowaliczy podziemi niezależnego). Muzeum zgromadziło się i przedstawiało wyposażenie mundurów, rodzaj broni i sprzętu wojskowego, oryginalne elementy wyposażenia cichociemnych – elitę polskiej armii, szkolonej za granicą do zadań specjalnych, poza pamięciami pamięci, zdjęcia archiwalne, dokumenty, rekonstrukcje. W sali multimedialnej dzięki technologii wirtualnej rzeczywistości można uzyskać dostęp do funkcji, które są cichociemnymi, skaczącymi z poziomu spadochronu.

Dodajmy, w 2021 roku w 120. Rocznicę urodzin rotmistrza Witolda Pileckiego Samorząd Województwa Małopolskiego – specjalny w sposób wyjątkowy uczcić – dodatek do wydarzeń w Małopolsce „Szlaku Ucieczki rotmistrza Witolda Pileckiego z Auschwitz”. Idea Szlaku zrodziła się w 2015 roku wraz z I Rajdem konnym trasą specjalistyczną Rotmistrza. Od 2020 roku Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisja Edukacji Narodowej w Krakowie przy współpracy z Małopolską Organizacja Turystyczna wraz z innymi podmiotami zaangażowanymi w ideę Szlaku rozpoczęło prace nad opracowaniem przebiegu przebiegu, jego wytyczeniem i obowiązkiem w terenie, a następnie aktywacją i promocją. Powstała strona internetowa  https://szlakpileckiego.up.krakow.pl/ , która zawiera materiały dydaktyczne dla nauczycieli i uczniów.

Witolda Pileckiego. Być może fotografia ta została wysłana do rodziny Serafińskich we wrześniu 1943 roku. Muzeum Zespołu Naukowego Pamiątek po Janie Matejce „Koryznówka” w Nowym Wiśniczu.

Źródła artykułu;

Oficjalny portal turystyczny Województwa Małopolskiego 

https://visitmalopolska.pl/en_GB/-/malopolskie-slady-rotmistrza-pileckiego

strona internetowa powstała dzięki: 

 https://szlakpileckiego.up.krakow.pl